Visie van TranspaRAbility

Er zijn honderden maatschappelijke issues. Maar per organisatie is maar een beperkt aantal van werkelijk belang. Daarom moeten allereerst de relevante onderwerpen worden getraceerd die liggen op de gebieden van:

• inkomen en economie;

• milieu en fysieke leefomgeving;

• onderlinge betrekkingen tussen mensen.

Iedere overheidsorganisatie (gemeente, waterschap, provincie, ministerie, NGO, intergouvernementele organisatie) heeft eigen stakeholders, eigen issues en eigen instrumenten om deze strategische doelen te halen. MVOverheid is daarom maatwerk. Maar in alle gevallen geldt: de relevante issues nauw verbonden aan de kernactiviteit.

De aandacht moet worden gericht op alle doelgroepen die voor de organisatie van betekenis zijn, hun belangen en hun machtspositie. Door goed naar deze groeperingen te luisteren en hun belang serieus te nemen zal dit leiden tot positieve waardering, maatschappelijke acceptatie en persoonlijke erkenning, kortom tot een “license to operate”.

Bij iedere strategische of dagelijkse beslissing zal een integrale beoordeling moeten plaatsvinden naar de gevolgen voor alle maatschappelijke aspecten. Binnen randvoorwaarden zal een optimale keuze worden gemaakt. Hiermee wordt voorkomen dat elders negatieve effecten ontstaan. De invloed van de overheid op MVO ligt op 4 niveaus:

1. Incorporatie van MVO in de beleidsdoelstellingen;

2. Operationele activiteiten afstemmen op MVO-doelen;

3. Stimuleren van stakeholders door duurzaam inkopen en duurzaam aanbesteden;

4. Stimuleren door MVO-programma's en het geven van het goede voorbeeld.

De overheid kan hier veel invloed hebben.

Barrières
Er zij talrijke barrières te overwinnen: onwetendheid, scepticisme, verwarring, tekort aan communicatie, gebrek aan leiderschap, complexiteit van de afzetketens, conflict tussen korte- en lange-termijndoelstellingen, internalisatie van externe kosten en de afweging tussen immateriële waarden en de monetaire kosten.

Rekenschap
De belangrijkste voorwaarde voor het afleggen van rekenschap is leiderschap: niet afwachten, maar aanpakken. De overheid kan ook hier streven naar strategisch allianties, het betrekken van de stakeholders in de besluitvorming (poldermodel of niet?), de introductie van managementsystemen voor milieu of personeelsbeleid, gedragscodes, alsmede het informeren van de burgers en andere stakeholders over de behaalde resultaten.

Oplossingen
Het is aan te bevelen snel te beginnen met eenvoudige en voor de hand liggende oplossingen: het laaghangende fruit. Met de opgedane kennis, met training van inkopers en andere beslissers, door introductie van nieuwe accountingsystemen, en door een onafhankelijke benchmarking kan een verbeterproces voor de strategie worden ontwikkeld die de organisatie stapsgewijs op hoog niveau brengt.

Het gaat hier om de kwaliteit van het eigen bestuur. Daarom moet er een strikte relatie blijven tussen MVOverheid en nieuwe bestuursmiddelen zoals “government governance”, het “duale stelsel”, en de publicatie van het “burgerjaarverslag”. MVO is dus het ontbrekende puzzelstukje in het beleid en de verslaggeving.

Na een goede strategie en besluitvorming moet transparantie bijdragen aan geloofwaardigheid en vertrouwen. Toetsing door een onafhankelijke deskundige kan dit ondersteunen, zowel intern als jegens de stakeholders.

Kortom: op weg naar maatschappelijk verantwoord besturen!